Jerzy Stuhr

logo dni 2014

fot.Marcin Gierat

fot.Marcin Gierat

dni 2014 itJerzy Sztuhr

fot.Marcin Gierat

fot.Marcin Gierat

Drugą artystyczną Ojczyzną Jerzego Stuhra są Włochy…
tak dobrze rozumie  włoskie poczucie humoru i absurd włoski – rzeczy do zrozumienia najtrudniejsze   – był dobrym uczniem prof. Andrzeja Litworni, swojego przyjaciela…
będąc w Rzymie zawsze wraca na swoje ukochane Piazza Panteon…
a swój Kraków tak kocha, że potrafił nakręcić zdjęcie do kampanii jak leci, niczym gołąb z rozpostartymi skrzydłami z Wieży Mariackiej…
miastem jest tylko Kraków…
choć według słów Jerzego Stuhra – Rzym to niezwykłe, tajemnicze miasto, Wenecja pozostanie miastem magicznym, Florencję podziwia z powodu natłoku piękna, w Bolonii poczuł się przez moment Włochem… ale wszystko zaczęło się w Pizie.
Jerzy Stuhr  – aktor, reżyser teatralny i filmowy, nagrodzony wieloma nagrodami w Polsce i zagranicą, artysta sceny i kamery jawi się dla Polaków jako ten, który zna, kocha i tworzy  także we Włoszech, dla Włochów jako ten, który przybył tam w latach osiemdziesiątych i ciągle powraca  zadziwiając swoją osobowością aktorską i reżyserską, jako człowiek filmu, którego kamera lubi , jak również słucha.
Ponad rok temu, 14 lipca 2013  Jerzy Stuhr otrzymał Złotą Nagrodę Flaiano  (Złoty Pegaz ( Pegaso d’oro) w Pescarze  w uznaniu dokonań filmowych,  rok wcześniej w listopadzie 2012 roku otrzymał nagrodę Anioła Kariery za całokształt twórczości na Festiwalu Narodów i Religii w Terni w Umbrii i także w tymże roku kręcił ostatni swój film we Włoszech „Ostatni papież król’ („Ultimato Papa Re” ) w reż. Luca Manfredi.
Jerzy Stuhr jest jednym z najbardziej znanych we Włoszech polskich twórców – i dla wielbicieli kina i dla wielbicieli teatru –  na Półwysep Apeniński został zaproszony w latach osiemdziesiątych  przez reżysera Giovanni’iego Pampiglione (reżyser, aktor i tłumacz) i  Radę Teatrologów  z uniwersytetu w Pizie.  I właśnie  począwszy od Pizy w roku 1980, kiedy to po sesji naukowej poświęconej Witkacemu  powstała inscenizacja dramatu Witkacego „Oni” w reżyserii  Giovanni’ego Pampiglione , z którym  przez wiele lat współpracował  i we Włoszech i w Polsce ( nawet w krakowskiej szkole teatralnej Pampiglione miał zajęcia ze studentami) Jerzy Stuhr rozpoczął swoją przygodę z teatrem, filmem i pedagogiką we Włoszech. Dramat „Oni” Witkacego z Cicci Rossini  wyrezyserowany w Pizie został pokazany w Rzymie i w Mediolanie; następnie było Formi pod Neapolem, gdzie w roku 1981 stworzono Ośrodek Teatralny (mi.in. przy współudziale Pampiglione) i Jerzy Stuhr zagrał tam w „ Rzeźni” Mrożka z Paolo Graziozi, grającym w tym spektaklu skrzypka. W roku 1982 na festiwalu w Spoleto sukces odniósł  kolejny spektakl z jego udziałem –  „Mątwa”  wg sztuki Witkacego,  gdzie zagrał jedną z głównych ról , potem ponownie  w Spoleto w roku 1984 odniósł sukces w „Balu manekinów” w reż.  Pampiglione-  i tak powstawała  jedna z dróg artystycznych – droga włoska od początku zauważona, doceniana, przypieczętowana nagrodami –  gdy zagrał w Rzymie w Teatro di Roma w „Hamlecie” w reż. Andrzeja Wajdy – otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora obcokrajowca na scenach włoskich w sezonie 1982 – „za uznanie w opanowaniu języka włoskiego i jakość interpretacji” a w roku 1989  otrzymał nagrodę aktorską za rolę w filmie „Obywatel Piszczyk” (film z roku 1988, reż. Andrzej Kotkowski) na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich w San Remo w roku 1989, zostając zauważony jako aktor filmowy. Po latach zaczął grać w filmach włoskich u słynnych reżyserów jak Nanni Moretti czy Guido Chiesa  i Luca Manfredi.
Lata osiemdziesiąte to czas także innej obecności we Włoszech- Jerzy Stuhr  prowadził kursy aktorskie w Ośrodku Teatralnym Grotowskiego w Pontederze w Toskanii, potem w Szkole Teatralnej w Bolonii i na kursach dla aktorów we Florencji oraz na uniwersytecie w Palermo;  kolejnym etapem był czas kiedy  grał i wykładał  jednocześnie w szkołach teatralnych  i w  Polsce i we Włoszech.  To również okres kiedy Jerzy Stuhr wystawiał i reżyserował  polskie dramaty – Sławomira Mrożka „Wielebnych” w Genui w roku 2001,  w Teatro Duse (28 lutego 2001, była to światowa prapremiera „Wielebnych”, nawet sam Sławomir Mrożek był na próbach),  w Palermo „Czarowną noc” czy już później w  roku 2004 w Parmie „Emigrantów” – Jerzy Stuhr stał się  swoistym ambasadorem dramaturgii Mrożka we Włoszech.
Okres  grania w Teatro Stabile w Triescie i rok 1985 kiedy powstał monodram „Kontrabasista” Patricka Sueskinda, grany z wielkim sukcesem we Włoszech kilka lat,  ugruntował jego pozycję jako aktora teatralnego. W  roku  1997  należy wspomnieć  pamiętne wyzwanie sceniczne – spotkanie z Haroldem Pinterem (laureatem literackiego Nobla z roku 2005)  i zagranie w jego dramacie „Z prochu powstaniesz”  z włoską aktorka Adriana Asti.  Spektakl potem wyruszył na dziewięciomiesięczne tournée, grany był w Mediolanie, w Neapolu w Piccolo Teatro. Kontakty z włoskimi doskonałymi dramaturgami i reżyserami zawsze dawały satysfakcje , przysparzały  zarazem uznania i były polsko-włoską i włosko-polską drogą twórczości scenicznej, a później  i filmowej.
Rok 1997 także należy do przełomowych – Jerzy Stuhr został zauważony we Włoszech jako reżyser filmowy – to właśnie w roku 1997 pokazano na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji „Historie miłosne”, które zostały nagrodzone nagroda FIPRESCI tamże,  a w roku 1998  prestiżową nagrodę Narodowego Syndykatu Włoskich Dziennikarzy Filmowych „ Srebrna Taśma” (Nastro d’Argento ) za najlepszy film zagraniczny prezentowany we Włoszech, a w następnym roku 1999, za kolejny swój film „Tydzień z życia mężczyzny”  otrzymał nagrodę OCIC (Katolickie Biuro Filmowe) na MFF w Wenecji.   I tutaj we Włoszech jawi się Jerzy Stuhr także jako znakomity aktor filmowy – otrzymuje nagrodę za całokształt twórczości imienia  Roberta Bressona na 62 Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji w roku 2005 z rąk kardynała Albero Scoli oraz w roku następnym ,  2006 , nagrodę Prix UIP Venice 2006 (European short film, Venice) za film „The making of parts” w reż. Daniel’a  Elliott’a, oraz za ten sam film w roku 2007 otrzymuje nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Salento Finibus Terrae w Brindisi –  To okres kiedy Jerzy Stuhr jest postrzegany jako znakomity aktor,  jest ceniony przez włoskich reżyserów i krytyków filmowych – powstają włoskie filmy z jego udziałem: „Cudze życie” w reż. Michelle Sordillo,  („ La vita altrui”) w roku 2000,  dwa filmy  w reżyserii  Nanni’iego Moretti’iego „Kajman” w roku 2006 i „Habemus papam” z Michel’em Piccoli w roku 2010 oraz także w roku 2010  film „Jestem z Tobą”(„Let it be”) w reżyserii  Guido Chiesa’y. Natomiast przed dwoma laty w roku 2012  wystąpił w filmie „Ostatni papież król” („Ultimo Papa Re”)  z Gigi Proietti w reż. Luca Manfredi.
Zawsze Jerzy Stuhr jest dla Polaków jako ten, który zna i lubi Włochy, wiele lat tworzył tam jako reżyser teatralny i aktor teatralny i filmowy oraz dla Włochów jako ten, który przybył na włoską ziemie i przybliżył polską kulturę i dramaturgię, upodobał sobie Włochy jako sobie przyjazną ziemię,  stworzył  tam dla Włochów świetne kreacje aktorskie, dla chwały włoskiego kina.  Po dziś dzień związany jest zawodowo z tym krajem, włada językiem włoskim i jest aktorem znanym we Włoszech.
Nie można nie wspomnieć o współpracy artystycznej Jerzego Stuhra w Polsce,  Jerzego Stuhra ze znakomitymi polskimi reżyserami teatralnymi – jak Andrzej Wajda czy Andrzej Jarocki, ze świetnymi reżyserami filmowymi  jak  Andrzej Wajda, Krzysztof Kieślowski i Juliusz Machulski i nie można nie pasjonować   się jego znakomitymi własnymi filmami i wieloma niezapomnianymi kreacjami filmowymi  jak i  wszystkimi wyreżyserowanymi sztukami teatralnymi na scenach Teatru Starego  w Krakowie, czy Teatru Ludowego w Nowej Hucie, czy teraz w Warszawie na scenie Teatru Polonia. Ale te kilka slow dzisiaj miało nakreślić włoską linie twórczości Jerzego Stuhra. A teraz czekamy na nowy film „Obywatel”, który wejdzie na ekrany jesienią, na nowe realizacje dla Teatru Telewizji i zawsze można w Warszawie oglądać Jerzego Stuhra w Teatrze Polonia, w dwóch spektaklach:  „32 Omdlenia” Czechowa oraz „Ich Czworo” Zapolskiej, spektakl który także wyreżyserował.
Informacje dodatkowe:
– w roku 1973 zadebiutował na scenie teatralnej w Krakowie w „Dziadach” w reż. Konrada Swinarskiego , chociaż wiele razy powtarza bardzo osobiście, że milową rolą była rola dziennikarza w „Weselu” w reż. Jerzego Grzegorzewskiego w roku 1977.
– w roku 1972 zadebiutował w filmie „Na wylot” w reżyserii Grzegorza Królikiewicza.
– w roku 1985 zadebiutował jako reżyser teatralny. Zadebiutował we Włoszech „Kontrabasistą” Patricka Sueskinda.
– w roku 1994 zadebiutował w roli reżysera filmowego realizując film oparty na powieści Jerzego Pilcha „Spis cudzołożnic”.
Spis filmów w reżyserii Jerzego Stuhra.
Zagrał główne role w wyreżyserowanych przez siebie 6 filmach, niektóre według własnego scenariusza: „ Spis cudzołożnic” (1994) , „Historie miłosne” (1997), Tydzień z życia mężczyzny” (1999)„Duże zwierzę” (2000), „ Pogoda na jutro’” (2003),  „Korowód”( 2007)  , za które otrzymał wiele polskich i zagranicznych nagród.  Jesienią wejdzie na ekrany nowy film w reżyserii Jerzego Stuhra- „Obywatel” (2013).
opracowała
Anna Trafas    

 – attore cinematografico, teatrale e regista polacco. Viene invitato in Italia nel 1980 da “L’ATELIER di FORMIA – Instituto Internazionale di Ricerca sul Teatro Contemporaneo” diretto dal regista e Direttore Artistico Giovanni Pampiglione con quale diventa, per le scelte di repertorio presentate al pubblico italiano di opere di Mrożek, Jasieński e Witkiewicz . “Ambasciatore del teatro polacco” in Italia e in Europa, questa collaborazione dura 5 anni e lo stesso attore la commenta nel seguente modo “E’ stato il mio ingresso personale in Europa, nell’Europa del teatro e dell’arte. “Inoltre l’artiste è stato premiato a livello internazionale (in Italia: nel 1998 Nastro d’argento europeo; 2005 Premio Robert Bresson; 2013 il premio Flaiano per la carriera, nel 2006 e nel 2011 ha lavorato con Nanni Moretti in Il caimano e in Habemus Papam).

Cenni biografici

Dopo gli studi a Cracovia, a partire dai primi anni Settanta inizia la sua carriera di attore sia teatrale che cinematografico. A teatro lavora in particolare con Jerzy Jarocki e Andrzej Wajda, cimentandosi con i classici russi e con Shakespeare. A partire dal film Blizna (La cicatrice, 1976) inizia l’importante collaborazione con Krzysztof Kieślowski, per il quale interpreta fra gli altri Il cineamatore (Amator, 1979) e Decalogo 10 (Dekalog dziesięć, 1989). Fin dal 1980 frequenta l’ambiente teatrale italiano, prima invitato da “L’ATELIER di FORMIA – Istituto Internazionale di Ricerca sul Teatro Contemporaneo” diretto dal regista Giovanni Pampiglione col quale diventa, per le scelte di repertorio presentate al pubblico italiano di opere di Mrożek, Jasieński e Witkiewicz “Ambasciatore del teatro polacco” in Italia e in Europa. Nel 1982 lo troviamo al Teatro Argentina di Roma recitare in perfetto italiano nell’Amleto di  Wajda, per il quale riceve il premio come miglior interprete straniero sui palcoscenici italiani, e poi con una pièce di Witkiewicz al Festival di Spoleto, dove tornerà anche nel 1984 con il Ballo dei manichini diretto da Pampiglione. In seguito incontrerà altri artisti del teatro e del cinema italiani come Adriana Asti, Paolo Graziosi, Michele Placido e Nanni Moretti lavorando al Piccolo di Milano, allo Stabile di Genova e a quello di Trieste. Nel 1989 viene invece premiato al Festival del Cinema d’Autore di Sanremo per il ruolo nel film Obywatel Piszczyk (Il cittadino Piszczyk).
Esordisce con successo alla regia teatrale nel 1985 con il monologo Il contrabbasso di Patrick Süskind, del quale è anche interprete. Nel corso degli anni Novanta dirige poi diverse opere shakespeariane. Esordisce alla regia cinematografica solo nel 1995, con Spis cudzołożnic (La lista delle adultere) tratto da un romanzo di Jerzy Pilch. Nel 1997 la sua seconda opera cinematografica, Storie d’amore (Historie miłosne), dedicata a Kieślowski, scomparso l’anno precedente, viene presentata in concorso alla Mostra del cinema di Venezia, vince il Premio FIPRESCI e altri riconoscimenti, tra cui nel ’98 il Nastro d’argento europeo. Ritorna a Venezia due anni dopo con Sette giorni nella vita di un uomo (Tydzień z życia mężczyzny). Il successivo Il Grande Animale (Duże zwierze, 2000), da una sceneggiatura di Kieślowski, vince il Premio Speciale della Giuria al Festival Internazionale del cinema di Karlovy Vary, mentre, di nuovo a Venezia, nel 2005 gli viene consegnato il Premio Robert Bresson alla carriera.
Con il ruolo di un produttore cinematografico ne Il Caimano (2006), inizia la collaborazione ed amicizia con Nanni Moretti che proseguirà con il ruolo del portavoce della Santa Sede nel film del 2011 Habemus Papam, presentato lo stesso anno in concorso al Festival di Cannes.
Infaticabile star della scena culturale polacca (è anche autore di un’autobiografia di successo tra l’altro) ha al suo attivo collaborazioni con altri registi di cinema italiani come Michele Sordillo (La vita altrui, 2000) e Guido Chiesa (Io sono con te, 2010), mentre è recentissima, del 2013, la partecipazione alla miniserie tv italiana L’ultimo Papa Re, per la regia di Luca Manfredi, mentre in Polonia oggi continua con successo la carriera teatrale e sta ultimando il montaggio del suo nuovo film Obywatel (Il cittadino), in uscita nel prossimo autunno.

Luoghi

Proiezioni: Cinema Visionario, via Fabio Asquini 33, Udine

Incontri: Libreria Feltrinelli, via Canciani 15 (Galleria Bardelli), Udine

Caffè Caucigh, via Gemona 36, Udine

L’incontro con Jerzy Stuhr si terrà al Cinema Visionario, il 16 marzo alle ore 17

Tradotto da: Joanna Wasik

 

Komentowanie jest wyłączone

  • interesujące? - wyślij link znajomemu / ti è piaciuto? ti interessa? - invia ad un amico

    wpisz e-mail / indirizzo e-mail: